Google+ Followers

22 Απρ 2015

STRATFOR: “Πρέπει να ληφθεί πολιτική απόφαση για την Ελλάδα”


Η Ελλάδα και οι πιστωτές της διαθέτουν τέσσερις εβδομάδες για να αποφασίσουν εάν η Αθήνα θα παραμείνει στην Ευρωζώνη αναφέρει ανυπόγραφη ανάλυση του STRATFOR με τίτλο «Greece and ItsLenders are Running Out of Time» προσθέτοντας ότι οι διαπραγματεύσεις της νέας ελληνικής κυβέρνησης και των πιστωτών βρίσκονται σε αδιέξοδο εξαιτίας ενός βασικού προβλήματος.
Οι πιστωτές της Ελλάδας ζητούν την περικοπή δαπανών και την ενίσχυση των εσόδων, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ υποσχέθηκε στους ψηφοφόρους του ότι θα αυξήσει τις δαπάνες για την αναγέννηση της θνησιγενούς οικονομίας. Η Αθήνα δεν πρόκειται να υιοθετήσει ολόκληρη τη λίστα που ζητούν η Ευρωπαϊκή Ένωση και του ΔΝΤ και κατά συνέπεια η απόφαση για το μέλλον της Ελλάδας θα είναι τελικά πολιτική, επισημαίνει η ανάλυση, μεταξύ άλλων.

Ο Π/Θ, Αλέξης Τσίπρας, πρέπει να προβεί σε υποσχέσεις προς τους πιστωτές της χώρας, διατηρώντας παράλληλα τις διαφωνίες εντός του ΣΥΡΙΖΑ σε ελεγχόμενο επίπεδο και αποφεύγοντας τα όποια μέτρα θα μπορούσαν να προκαλέσουν κοινωνικές αντιδράσεις.

Αυτό εξηγεί για ποιο λόγο οι περισσότερες από τις ελληνικές προτάσεις προς την Ευρωζώνη και το ΔΝΤ, τους τελευταίους δύο μήνες, στρέφονται γύρω από το θέμα της βελτίωσης του τομέα είσπραξης φόρων, ενώ δεν περιλαμβάνουν συγκεκριμένα μέτρα για μεταρρυθμίσεις σε τομείς όπως η εργατική νομοθεσία ή το συνταξιοδοτικό.

Το να αναμένει κανείς ότι η Ελλάδα θα μεταβάλλει τη θέση της στα θέματα αυτά δεν είναι ρεαλιστικό, και αυτό όχι εξαιτίας κάποιας ιδεολογικής εμμονής της Αθήνας, αλλά εξαιτίας των διάφορων εσωτερικών περιορισμών που δεσμεύουν τον κ. Τσίπρα.

Μέχρι σήμερα οι Έλληνες ψηφοφόροι εμφανίζονται σχετικά ήρεμοι. Υπήρξαν ορισμένες διαδηλώσεις στην Αθήνα τις τελευταίες εβδομάδες από φοιτητές, ομάδες αναρχικών και μεταλλωρύχους, μεταξύ άλλων, αλλά τίποτα ιδιαίτερο σε μια χώρα που βρίσκεται σε τόσο βαθιά οικονομική κρίση.

Η πλειοψηφία των συντάξεων καταβάλλεται κανονικά, όπως και οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων. Για να γίνει αυτό η Αθήνα συγκεντρώνει χρήματα από τις όποιες διαθέσιμες πηγές όπως τα συνταξιοδοτικά ταμεία, τα περιφερειακά ταμεία και τα αποθεματικά των διαφόρων υπουργείων. Η κυβέρνηση καθυστερεί επίσης τις αποπληρωμές σε εταιρείες τροφίμων και υπηρεσιών που τροφοδοτούν τον δημόσιο τομέα.

Η στρατηγική αυτή ωστόσο δεν είναι βιώσιμη. Με την πρόσφατη αποπληρωμή του δανείου προς το ΔΝΤ, στα μέσα Απριλίου, η Αθήνα καθυστέρησε για κάποιες εβδομάδες ένα ενδεχόμενο πιστωτικό γεγονός, τουλάχιστον έως τις 12 Μαΐου. Η καθυστέρηση αυτή ωστόσο δίνει χρόνο στο Eurogroup για να συνεχίσει τις πιέσεις προς την Ελλάδα ώστε να προβεί σε μεγαλύτερες παραχωρήσεις στο πλαίσιο του σχεδίου διάσωσης.

Η ειρωνεία της αποπληρωμής ενός δανείου είναι ότι μειώνει παροδικά τα μέσα πίεσης του δανειζόμενου ως προς την απειλή της χρεοκοπίας. Κατά συνέπεια η γερμανική κυβέρνηση και πολλοί αξιωματούχοι της ΕΕ δήλωσαν ότι δεν αναμένεται συμφωνία με την Ελλάδα στοEurogroup της 24ης Απριλίου. Η επόμενη στιγμή αλήθειας για την ελληνική κρίση θα είναι στο Eurogroup της 11ης Μαΐου.

Τέσσερις εβδομάδες είναι αρκετός χρόνος. Στα τέλη Απριλίου η Ελλάδα θα πρέπει να πληρώσεις 1,7 δις ευρώ σε μισθούς και συντάξεις, μολονότι δεν είναι σαφές εάν υπάρχουν αυτά τα χρήματα. Η Ελλάδα διαθέτει ορισμένες ακόμη δυνατότητες που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για την αγορά χρόνου, όπως την εισαγωγή ενός είδους παράλληλου νομίσματος για την καταβολή μισθών και συντάξεων.

Μολονότι ένα τέτοιο μέτρο θα απελευθέρωνε χρήματα για την αποπληρωμή του χρέους, δεν θα έλυνε με μόνιμο τρόπο τα προβλήματα της Ελλάδας, ενώ θα αποτελούσε σημείο καμπής για την Ευρωζώνη καθώς θα κυκλοφορούσαν δύο διαφορετικά νομίσματα στην νομισματική ένωση. Το σημαντικότερο ωστόσο είναι ότι θα αποτελούσε ένα τεράστιο βήμα προς το λεγόμενο Grexit καθώς ένα παράλληλο νόμισμα θα αποτελούσε την απαρχή της επιστροφής στη δραχμή.

Το Stratfor αναμένει ότι η Αθήνα και οι πιστωτές της θα επιτύχουν συμφωνία για τον επόμενο γύρο χρηματοδότησης εντός του Μαΐου, αλλά η συμφωνία αυτή θα δώσει χρόνο μόλις λίγων εβδομάδων στα δύο μέρη. Μετά τον Μάιο έρχεται ο Ιούνιος, όπου η Ελλάδα θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν νέο γύρο σημαντικών αποπληρωμών χρέους, ενώ μετά τον Ιούνιο έρχεται το τέλος του τρέχοντος σχεδίου διάσωσης και η αρχή των διαπραγματεύσεων για ένα νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα, που θα δημιουργήσουν ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις στον ΣΥΡΙΖΑ.

Οι τελευταίες φήμες στην Αθήνα λένε ότι ο κ. Τσίπρας σχεδιάζει τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών για να απαλλαχθεί από τα ριζοσπαστικότερα στοιχεία της κυβέρνησής τους πριν σχηματίσει μια πιο συνεκτική κυβέρνηση, καλύτερα εξοπλισμένη για να διαπραγματευτεί ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων με τις Βρυξέλλες. Έλληνες αξιωματούχοι έχουν επίσης προτείνει την διεξαγωγή δημοψηφίσματος από την κυβέρνηση με το ερώτημα εάν θα πρέπει να αποπληρώσει το χρέος της.

Μολονότι και οι δύο ιδέες παραμένουν υποθέσεις, τα σενάρια αυτά δεν μπορούν να αποκλεισθούν. Ο ΣΥΡΙΖΑ εκλέχθηκε για να κρατήσει την Ελλάδα στην Ευρωζώνη και να θέσει τέλος στη λιτότητα. Το κόμμα δεν θα μπορέσει να εκπληρώσει ταυτόχρονα και τις δύο υποσχέσεις και γι’ αυτό οι πρόωρες εκλογές θα επέτρεπαν να ανανεώσει την λαϊκή εντολή.

Δεν είναι δεδομένο ότι η νέα εντολή θα περιελάμβανε την παραμονή στην Ευρωζώνη. Η πλειοψηφία των Ελλήνων επιθυμεί ακόμη την παραμονή στην νομισματική ένωση επειδή ελπίζει ότι είναι εφικτή η επίτευξη μιας αμοιβαία ευνοϊκής συμφωνίας με την ΕΕ. Όσο όμως αναβάλλεται η εξεύρεση μιας μακροπρόθεσμης λύσης για τα δεινά της Ελλάδας, τόσο θα μειώνονται οι πολιτικές επιλογές. Δεν είναι σαφές εάν θα συνεχιστεί η στήριξη της ελληνικής κοινής γνώμης προς το ευρώ στα σημερινά επίπεδα στην περίπτωση που Αθήνα και Eurogroup παραμείνουν προσηλωμένοι στην αγορά χρόνου.

Η Γερμανία, που ασκεί τη μεγαλύτερη επιρροή στο μέλλον της Ελλάδας από όλα τα κ-μ της Ευρωζώνης, διαθέτει τα δικά της εσωτερικά διλήμματα. Θα πρέπει να προστατέψει τον δικό της εθνικό πλούτο και να καθησυχάσει τους ψηφοφόρους ότι τα χρήματά τους δεν θα σπαταληθούν για τη διάσωση μη συνεργάσιμων κυβερνήσεων. Χρειάζεται επίσης να διαφυλαχθεί η ακεραιότητα της Ευρωζώνης.

Μεγάλο μέρος της στρατηγικής του ΣΥΡΙΖΑ βασίζεται στο ότι το δεύτερο επιχείρημα θα βαρύνει περισσότερο στο Βερολίνο από το πρώτο. Οι Γερμανοί είναι επίσης πιθανώς πεπεισμένοι ότι η δημοσιονομική κρίση της Ελλάδας δεν είναι τόσο επείγουσα όσο φαίνεται και ότι η χώρα μπορεί να επιζήσει μερικές ακόμη εβδομάδες χωρίς επιπλέον χρηματοδότηση, αλλά όπως η στρατηγική της Αθήνας έτσι και η θέση του Βερολίνου δεν είναι βιώσιμη.

Η Αθήνα δεν πρόκειται, πιθανότατα, να αλλάξει σημαντικά την διαπραγματευτική της θέση έως τις 11 Μαΐου, κυρίως γιατί δεν διαθέτει τα περιθώρια για να το πράξει. Τις επόμενες τέσσερις εβδομάδες οι Γερμανοί θα πρέπει να αποφασίσουν εάν επιθυμούν την επίτευξη συμφωνίας με την Ελλάδα ή την έξοδό της από την Ευρωζώνη.

Το Stratfor θεωρεί ότι η πρώτη λύση είναι η πιο πιθανή αλλά ο χρόνος τελειώνει και για τα δύο μέρη. Η Ελλάδα δεν βρίσκεται ακόμη σε οριακό σημείο, αλλά η ελληνική κρίση έχει εισέλθει σε ένα τέτοιο επίπεδο όπου δεν έχουν νόημα οι τεχνικές διαπραγματεύσεις και γι’ αυτό θα πρέπει να ληφθεί πολιτική απόφαση.